Hoe schaamte het oplossen van jouw stress in de weg staat?

Deze blog gaat over mijn cliënte Ellen. Zij meent – in willekeurige volgorde – als moeder, partner, mens en professional te zijn mislukt. Ze voelt voortdurende spanning en druk en weet niet meer waar te beginnen. Ellen is bovendien de meeste dagen doodmoe omdat ze ’s nachts niet kan slapen. Nu slaapt ze weer door en kan ze gewoon weer lekker werken. Omdat heel veel ervaren professionals in hetzelfde schuitje zitten, lees je in deze blog hoe Ellen deze transformatie doormaakte.
Verward persoon

Nu denk je misschien denk dat Ellen een verward persoon is met piekhaar, wilde ogen en een slecht karma ofzo, en zodoende gedoemd was in de problemen te komen? Op de lagere school keek zij al het werk van haar medeleerlingen na (omdat haar eigen werk dan al lang af was). In de brugklas las zij volwassen literatuur. Op een intelligentietest scoorde zij zo hoog dat ze van de schaal afviel (dat gebeurt vanaf IQ 145 in de Nederlandse test). Een soort wandelend hoofd dus zonder hart? Ellen was in haar studententijd top-10 schaatser. En bovendien geboeid door poëzie en koperblazer bij een gezellige brassband. Zo iemand die altijd wind mee heeft. Maar dan met gierende stress en een laag zelfbeeld.

Werkdruk als oorzaak?

Maar goed, Ellens manager wil dat ze zich op kantoor voldoende profileert bij het hoger kader, terwijl de belangrijkste opdrachtgever haar aanwezigheid op zijn locatie vordert. Want het project valt niet op afstand te managen. Haar pubers hangen als ze thuis afwezig is in de spreekwoordelijke gordijnen. En naast de straffe deadlines van haar vaste projecten is Ellen bovendien dè expert van een landelijke helpdesk waar Jan en Alleman zelfs om middernacht op Kerstavond zijn vraag kan stellen. En die moet Ellen dan binnen 48 uur inhoudelijk gemotiveerd beantwoorden. En er is meer, maar je hebt het plaatje.

Prioriteiten stellen werkt niet

Iedereen in Ellens omgeving vertelt haar vooral prioriteiten te stellen. Want zo kan het niet langer. Activiteiten delegeren. Strepen in de agenda. Vrije dagen opnemen. Maar het werk neemt alleen maar verder toe. En de cursus timemanagement die ze op aanraden van HR volgt, kost enkele dagen van haar tijd maar levert geen blijvend effect. En als haar directeur dwingt werk af te storen, snoept ze er stiekem nog een paar taken bij voor zichzelf. Met blosjes op haar wangen en neergeslagen ogen vertelt ze mij hierover. Alsof ze een standje verwacht.

Totaal onbekwaam

Maar de enige die haar voortdurend berispt blijkt zij zelf. In de auto, onder de douche, voor het slapen en weer bij het wakker worden, steeds is er die innerlijke stem die haar streng verwijt slecht bezig te zijn. Niet alleen staan de deadlines onder druk en is ze humeurig, maar ook spreekt ze zichzelf voortdurend bestraffend toe over het bedrog. Hoe ze HR teleurstelt en haar directeur om de tuin leidt. Hoe ze een slechte moeder is voor haar kinderen, juist op deze gevoelige leeftijd. Een slechte achtgenoot bovendien, zelden fysiek aanwezig en nog minder vaak mentaal. En dus een heel onbekwame professional.

Midden in de leegte

Maar ik geef dus geen standje, maar probeer me in te leven. Ik vraag Ellen een korte oefening met drie houten poppetjes, een hele familie staat standaard op mijn tafeltje op kantoor. Eentje voor zichzelf, eentje voor haar vader en eentje voor haar moeder. Ellen plaatst zichzelf op het midden van het tafelblad. Papa en mama begeven zich op de rand van de afgrond, ieder aan een eigen kant van de tafel. Met hun gezichtjes staren ze mistroostig de ruimte in, van elkaar en van Ellen afgekeerd. En dan valt een stilte als een dik pak januari-sneeuw in de ruimte.

Primaire emoties

Op die plek daar in het midden van de leegte heeft Ellen zichzelf aangeleerd nooit afhankelijk te zijn van anderen (want die zorgen niet voor jou), nooit iets uit handen te  geven (want niemand neemt het over), altijd bij de les te blijven (want als je indut ben je gezien). Vanaf dit moment van de begeleiding vindt Ellen zichzelf eerder zielig dan stom. Er is verdriet met bijpassende tranen (een ‘primaire adaptieve emotie’ in EFT). En dat is dikke winst. Want verdriet vraagt om zorg en troost en misschien wat assertiviteit. Dan kunnen de zelfverwijten stoppen. In mijn hoofd hang ik de slingers alvast op, maar Ellen heeft nog een flinke weg te gaan.

Behoeftes herkennen als motor voor verandering

Want van daaruit scheiden de wegen van de grote en de kleine Ellen. We praten over behoeftes, want wat had de kleine Ellen nodig? En wat de grote? En daar draait het allemaal om: het vinden en herkennen van je onderliggende behoeftes. Jezelf ontdoen van boosheid en schaamte. De rest is dus een happy ending. Heel tof om te mogen begeleiden. Ontroerend mooi. (Vijf sterren-evaluatie op Springest).

Geleerde lessen

Dus wat is de les? Als je nu stress hebt, omdat je het weer eens allemaal niet zo geregeld krijgt als je in gedachten hebt. Wees dan niet boos op jezelf, maar ga op zoek naar het deel van jezelf waaraan je voorbij gaat. En als je dat eenmaal hebt gevonden, onderzoek dan welke behoeftes jij en dat deel eigenlijk hebben. En als je daar dan vervolgens ook nog naar luistert, hoef je nooit meer boos op jezelf te zijn. En is je stress voorbij. En dat klinkt heel simpel. En dat is het ook met een beetje van de juiste hulp. De begeleiding duurde in totaal zeven gesprekken van anderhalf uur en die waren nog hartstikke leuk ook.

VOORBIJ
DE STRESS.

Menu